Það er sennilega sjaldan betra tilefni til að taka hlé frá ritgerðarskrifum og blogga en einmitt í dag...á afmælisdegi Unnar Bjarkar...já og verkalýðsdeginum...

Það er samt langt síðan ég hef getað talið mig til verkafólks, núna flokkast ég sennilega sem "háskólafólk". Fyndið, því einu sinni hafði ég ekki nokkra trú á að ég myndi nokkurntíma fara í háskóla. Ég held að ég þjáist af fyrirbærinu sjálfsefa (sjálfs-efi, ekki sjálf-sefi) og hafi verið illa haldin af því framan af. Þegar ég lít til baka er samt merkilegt að ég skyldi hafa lent í þeim pytti. Heima hjá mér vantaði nefnilega ekki hrós og hvatningu, þvert á móti. Mikil ástúð og auðsjáanlegt stolt gerði það að verkum að ég vildi alltaf gera vel og fá góðar einkunnir. Mér fannst ég bara sjaldnast eiga þær skilið.

Ef ég fékk 10 á söguprófi útskýrði ég það með sjálfri mér þannig að ég hefði nú líka lært of mikið fyrir það enda fannst sumum bekkjarfélögunum ég rugluð að vaka fram á nótt fyrir prófið og glósa heilu kaflana upp á nýtt. Já auðvitað, ég lærði einfaldlega alltof mikið, engin viti borin manneskja myndi haga sér svona!

Ég var góð í stafsetningu vegna þess að ég var með svo gott sjónminni, ekki af því að ég kynni allar reglurnar afturábak og áfram...sem mér fannst algert svindl og ósanngjarnt gagnvart hinum. Já mér fannst ég vera eitt allsherjar blöff.

Enn þann dag í dag dettur mér ekki í hug að segja að ég hafi fengið 9 í meðaleinkunn á samræmdu prófunum því að árið sem ég lauk 10. bekk var eina árið sem prófunum var fækkað niður í tvö, stærðfræði og íslensku. Mér fannst því varla marktækt að fá 9 á þeim báðum...ég skil ekki alveg þá röksemdafærslu mína en svona hugsaði ég engu að síður.

Í fjölbraut gekk mér alveg ágætlega í skólanum, einkunnalega séð, svona fyrir utan veturinn eftir að pabbi dó. Stærðfræðin vafðist alltaf mest fyrir mér og augljóst að ég var engin raungreinamanneskja enda náði ég EFN103 með 5,5 og var guðslifandifegin. Félagsfræði, sálfræði, íslenska og erlend tungumál voru mín fög. En af því að þau voru "kjaftafög" og ég skynjaði í umhverfinu að fólk með góða undirstöðu í raungreinum ætti framtíðina fyrir sér...þá fannst mér lítið unnið með því að standa mig vel í blaðurgreinum.
Og þar sem ég sat í frímínútum og fylgdist með vinkonum mínum hamast við að læra stærðfræði og aðrar raungreinar, kenna hver annarri, vinna hópverkefni og tala af ákefð um formúlur og lausnir...þá fannst mér ég alveg óttalega heimsk. Þessar vinkonur stefndu markvisst að því að fara í Háskólann enda eru tvær þeirra hjúkrunarfræðingar í dag, og ein efnafræðingur. Þegar ég var spurð að því hvað ég ætlaði að gera eftir stúdentinn yppti ég öxlum og nefndi að mig langaði að verða félagsráðgjafi eða sálfræðingur...en alls ekki strax, fyrst vildi ég skoða heiminn enda komin með námsleiða á háu stigi. Það var sosum engin lygi en sannleikurinn var sá að ég hafði engin plön og engar væntingar um að fara nokkurntíma í háskóla. Ég? Ég var ekki nógu klár til að mennta mig meira.

Og í þeirri trú stóð ég í mörg ár; að ég væri undir meðallagi í greind og gáfnafari, að flestir í kringum mig væru miklu gáfaðri, víðlesnari, upplýstari og verkvitrari en ég. Mér fannst ég óttalega klaufsk og vitlaus, fraus ef ég átti að leysa einfaldan útreikning, hafði lítið vit á stjórnmálum úti í heimi og skildi varla launaseðlana mína! Ég kveið því mikið hvað biði mín í framtíðinni með svona litla starfsreynslu, litlar gáfur og takmarkaða menntun; stúdentspróf í engu merkilegu.

Á fimm árum prófaði ég hin ýmsu störf og var hálfpartinn ýtt út í kennslu, sem betur fer í grunnu laugina fyrst. Blessunarlega kom ég ágætlega út í gáfnafari og þekkingu ef ég bar mig saman við hina 10 og 11 ára nemendur mína og gat frætt þau og kennt þeim ýmislegt. Þegar ég skynjaði að börnin litu upp til mín og að þeim fannst ég ógurlega fróð fékk ég samt stundum smá samviskubit. Greyin litlu sáu ekki í gegnum þessa blekkingu mína. Stundum nefnilega þurfti ég sjálf að lesa mér heilmikið til kvöldið fyrir kennslustund, sérstaklega fyrir líffræðítíma þar sem lífríki ferskvatna var ekki mín sterkasta hlið. En svona komst ég í gegnum tvo vetur af kennslu, innst inni þó alltaf hrædd um að nemendur mínir og samkennarar myndu afhjúpa mig þá og þegar og "call my bluff"...ég væri nefnilega ekkert gáfuð eða klár í raun og veru, væri bara að halda mér á floti með blekkingum og redda mér fyrir horn með "svindlmiðum".

Smátt og smátt fékk ég þó þá tilfinningu að ég gæti sennilega lært að kenna, í Kennaraháskólanum (mun minna ógnandi en hinn merki HÁSKÓLI ÍSLANDS). Svo ég sótti um og fékk inngöngu...en þorði ekki að fara. Fyrst þurfti ég að fá aðeins betri sönnur fyrir því að ég væri ekki mikið vitlausari en aðrir, það yrði svo mikil skömm að því að hefja háskólanám og gefast upp.
Á þeim umhugsunartíma fékk ég svo þá flugu í höfuðið að ég gæti jafnvel lært eitthvað annað, sem höfðaði frekar til míns áhugasviðs, og datt inn á enskuskor á heimasíðu HÍ. Ég sat margar langar stundir og grandskoðaði síðu skorarinnar, velti fyrir mér hvort ég væri nógu góð í ensku, hvort ég gæti lesið allt þetta efni á ensku á svona stuttum tíma, hvort ég hefði eitthvert vit á bókmenntum og ljóðum, hvort ég væri nógu góð í málfræði og já, hvort ég væri nógu gáfuð yfir höfuð. Einhverra hluta vegna fékk ég kjark til að sækja um...samt með þá hugsun bakvið eyrað að ég gæti alltaf skipt um fag eða hætt ef ég hefði ofmetið sjálfa mig.

Eins og ég hef áður lýst fannst mér fyrsta önnin síður en svo auðveld en naut þess að kynnast öllu þessu gáfaða fólki í skorinni. Mér fannst þau öll miklu klárari og betur lesin en ég og fékk aftur á tilfinninguna að ég væri bara að "bluff my way".

Ég veit ekki alveg hvenær það rann upp fyrir mér á þessum 3 árum í BA náminu að ég væri bara sennilega ekkert svakalega ógáfuð...allavega ekki í samanburði við samnemendur mína. Auðvitað hitti ég líka fólk sem var augljóslega mun gáfaðra en ég...á sumum sviðum. Ég uppgötvaði samt að það er hægt að vera með óskaplega háa greindarvísitölu en ófær um að nýta sér það til framdráttar...eða til að öðlast hamingju og láta gott af sér leiða. Svo mér fór að finnast ég bara ágætlega sett; sæmilega gáfuð, sæmilega þroskuð og sæmilega fjölhæf. Og meðan ég fékk góðar einkunnir fannst mér ástæðulaust að hætta...fannst ég þó sjaldnast eiga þessar góðu einkunnir skildar.

En nú, meðan ég sit við ritgerðarskrif og próflestur, að reyna að ljúka síðustu kúrsunum í MA náminu er sjálfsefinn farinn að láta kræla á sér enn einu sinni. Hvernig í ósköpunum datt mér í hug að ég gæti klárað MA gráðu??? Og til hvers? Það er ekki eins og ég eigi nokkurntíma eftir að fara í doktorsnám...

P.S. Með tilliti til upphafs færslunnar er ég alls ekki að gefa í skyn að mikill munur sé á gáfnafari verkafólks og háskólafólks, bara munur á áhugasviðum...